{BLOG} Wat Cuba Schaft

Posted on 31 december 2015

Wie de film ‘Chef’ heeft gezien en in de veronderstelling leeft dat je in Cuba de lekkerste sandwiches op aarde kunt krijgen: dat is een illusie.

Laten we beginnen met te zeggen dat Cuba één van de meest vreemde en ingewikkelde landen in Latijns Amerika is. We hebben afgelopen maand proberen te begrijpen hoe het land en het systeem werkt, maar als je denkt dat je het een beetje snapt, zit je er helemaal naast. Ook als ervaren Latijns Amerika gangers.
Het is daarom wat lastig om objectief te beschrijven hoe eten en kweken er op deze plek precies aan toe gaat.

Cuba kampt met veel tekorten, zeker op het gebied van voedsel.
De bevolking krijgt een groot deel van hun eten van de staat dmv voedselbonnen, maar dat is eigenlijk te weinig om van te kunnen leven.
Mensen staan lang in de rij en vaak is niet altijd alles voorradig. Er lijkt een soort wetmatigheid te gelden voor dat wat je op dat moment zoekt: dat is er standaard niet. (De dag erna zie je het uiteraard overal).

Eten
Er is niet veel keuze in eten. Op de meeste menukaarten staan dezelfde soort gerechten, waarbij (varkens)vlees een belangrijke rol speelt. Ook op de markt zie je niet veel verschillende soorten producten en groente.
De basis van de maaltijd is rijst met bruine bonen, een stuk vlees met een kleine salade, die meestal bestaat uit een paar plakjes komkommer, witte kool, tomaat en met een beetje geluk sperziebonen (uit blik).

Na een paar weken beginnen we een heftige groente-heimwee te voelen, al hebben we zeker een aantal culinaire treffers gehad.
We hebben afgelopen weken in verschillende Casa Particulares geslapen: bij mensen thuis die een aantal slaapkamers verhuren. Eén van de eigenaren nam ons mee naar een verstopte Paladar: mensen die vanuit hun huiskamer of dakterras een restaurantje runnen. Daar zaten we bij één van de beste koks van de stad, op een plek die voor ons anders verborgen was gebleven.
Een andere dag belandden we na een flinke fietstocht op een verlaten strandje, waar de dichtstbijzijnde bewoner niet de beroerdste bleek om zijn verse visvangst voor een paar knaken klaar te maken en te serveren in zijn eethoek die hij voor de gelegenheid naar het strand verplaatste.

Kweken
Eén van de meest verbouwde producten in Cuba is suikerriet, waarvan het grootste deel wordt geexporteerd.
Van een bijproduct hiervan wordt rum gemaakt, wat je in letterlijk elke winkel kunt kopen. En geloof ons: een doorsnee winkel heeft hier meer lege schappen dan gevulde en een zeer zeer beperkt aanbod.

Het grootste deel van de landbouw is door de staat geregeld en vooral gericht op rijst, suikerriet en tabak.
Er zijn op veel plekken kleine kwekerijen, zogenaamde ‘Organiponico’s’, die op kleine schaal biologische groente verbouwen. De groente leveren ze aan hotels en restaurants en worden ter plekke in een klein stalletje verkocht.
Tijdens een fietstochtje bij Trinidad kwamen we langs zo’n kwekerij en vroegen we een medewerkster of we even een kijkje mochten nemen. Ze gaf ons een kleine rondleiding en vertelde oa dat het lastig is om aan goede zaden te komen en dat de oogst eigenlijk heel klein is.

Ondanks dat de Cubaanse sandwich slechts bestaat uit een wit bolletje met kaas en ondefinieerbare ham dat in een tosti ijzer wordt gepropt, smaakt hij toch goed onder de Cubaanse zon.